Je hebt een open ruimte met keuken en woonkamer. Lekker ruim, veel lichtinval en een gezellige sfeer.
▶Inhoudsopgave
Maar hoe zorg je dat de verlichting precies goed is? Niet te fel, niet te zwak, en vooral: slim genoeg om mee te leven.
Slimme verlichting is geen luxe meer. Het is slim, het bespaart energie en het maakt je leven een stuk makkelijker. Laten we er eens goed naar kijken.
Waarom slimme verlichting in een open ruimte anders werkt
In een kamer met een deur kun je gewoon een lamp aan en uit doen. Maar in een open keuken-woonkamer combinatie zit het anders. Je hebt meerdere functies in één ruimte: koken, eten, werken, tv-kijken, ontspannen.
Elke activiteit vraagt om ander licht. En dat is precies waar slimme verlichting schuilt: je stelt in wat je nodig hebt, wanneer je het nodig hebt.
Denk aan een avond waarop je kookt. Dan wil je helder licht boven het werkblad, minimaal 300 lux is ideaal.
Maar als je daarna aan tafel zit te eten, wil je iets zachter licht, rond de 150 lux. En als je daarna op de bank ploft met een film? Dan heb je nauwelijks licht nodig, misschien wel minder dan 50 lux.
Met slimme verlichting schakel je tussen deze scenes met één druk op de knop.
Of nog beter: het gebeurt automatisch.
Kies één ecosysteem en blijf daarbij
Dit is misschien wel het belangrijkste advies: kies één systeem en ga niet allerlei merken door elkaar gebruiken. De bekendste opties zijn Philips Hue, IKEA Dirigera, LIFX en de Homey van Athom.
Philips Hue is veruit het meest uitgebreid. Het werkt met Zigbee, heeft duizenden toepassingen en is compatibel met Google Home, Apple HomeKit en Amazon Alexa. IKEA’s TRÅDFRI en Dirigera zijn voordeliger, maar iets minder uitgebreid.
Als je al een Homey hebt, kun je bijna alles koppelen, ongeacht merk.
Wat je ook kiest: zorg dat je lampen, schakelaars en eventuele sensoren allemaal binnen hetzelfde ecosysteem werken. Anders krijg je frustratie, en dat is precies wat je niet wilt. De meeste slimme lampen werken via Zigbee, Wi-Fi of Bluetooth.
Zigbee, Wi-Fi of Bluetooth?
Voor een open ruimte adviseren we Zigbee. Waarom? Zigbee maakt gebruik van een mesh-netwerk.
Dat betekent dat elke lamp het signaal doorgeeft aan de volgende. Hoe meer lampen je hebt, hoe sterker het netwerk.
Bij Wi-Fi hangt alles af van je router. Als je tien slimme lampen hebt, belast je netwerk flink. Bluetooth heeft een bereik van maximaal tien meter, wat in een grote open ruimte snel te kort kan zijn.
Verdeel je ruimte in zones
In een open ruimte is het essentieel om zones aan te brengen. Je behandelt de ruimte niet als één groot geheel, maar als meerdere functionele gebieden.
Denk aan minimaal drie zones: de keukenzone, de eetzone en de woongedeelte.
Bij de keuken ga je voor functioneel licht. Een plafondlamp met minstens 1500 lumen boven het werkblad is een goede basis. Aanvullend kun je slimme LED-verlichting boven de eettafel plaatsen.
Dat ziet er niet alleen mooi uit, maar helpt je ook echt bij het snijden en koken. Bij de eetzone hangt een hanglamp boven de tafel. Kies een lamp die dimbaar is, bij voorkeur tot ongeveer 10 procent van de maximale helderheid. Zo creëer je altijd de juiste sfeer, of je nu romantisch dineert of met het gezin pizza eet. Heb je een klassiek interieur? Ontdek dan hoe je slimme verlichting in een oude woonkamer integreert.
Het woongedeelte vraagt om sfeerverlichting. Ontdek welke slimme verlichting bij jouw interieurstijl past door gebruik te maken van een vloerlamp, wandlampen of LED-strips achter de tv.
Philips Hue heeft bijvoorbeeld de Hue Play-bar die je achter je scherm bevestigt. Het licht reageert dan op wat je ziet. Dat is niet alleen cool, het is ook heel ontspannend voor je ogen.
Gebruik sensoren en automatisering
Het echte plezier begint bij automatisering. Een bewegingssensor bij de keuken kan ervoor zorgen dat het licht automatisch aangaat als je om zes uur ’s ochtends koffie komt zetten.
Niet te fel, gewoon genoeg om je weg te vinden. Philips Hue heeft hiervoor een aparte motionsensor, maar ook IKEA biedt deze aan.
Je kunt ook tijdschema’s instellen. Om half acht ’s avonds gaat de verlichting automatisch naar een warme, zachte stand. Rond elf uur dooft alles, behalve een klein nachtlampje in de gang.
Dit soort routines kun je instellen in de app van je gekozen ecosysteem, of in Apple Shortcuts als je in het Apple-ecosysteem zit. Een andere handige optie is geofencing. Je telefoon weet wanneer je huis verlaat en wanneer je weer in de buurt komt. Op dat moment kan het licht automatisch aan- of uitschakelen. Geen gedoe meer met “heb ik het licht uitgedaan?”
Stembediening: handig, maar niet noodzakelijk
Met Google Assistant, Alexa of Siri kun je je lampen aansturen met je stem. “Hey Google, keuken licht aan.” Het voelt futuristisch, maar in de praktijk gebruik je het vooral als je met volle handen staat te koken.
Voor dagelijks gebruik zijn een fysieke schakelaar of je telefoon vaak sneller. Over schakelaars gesproken: kies slimme schakelaars in plaats van alleen slimme lampen. Dan kun je ook gewoon op de drukker drukken, net als vroeger.
Friends of Hue van Philips Hue biedt prachtige drukknoppen die je overal kunt plaatsen, zonder draden. Ze werken op batterij en zijn magnetisch bevestigd.
Wat kost slimme verlichting echt?
Laten we het hebben over geld. Een enkele Philips Hue E27 lamp kost tussen de 25 en 50 euro, afhankelijk van of je kleur of alleen wit licht wilt.
Een starterset met drie lampen en een bridge kost rond de 150 euro. IKEA’s TRDFRI-lampen zijn goedkoper, vanaf zo’n 10 euro per stuk, maar je mist dan wel wat geavanceerde functies. Voor een complete open keuken-woonkamer reken je op z’n minst acht tot twaalf lamppunten. Als je kiest voor Philips Hue, kom je al snel uit op 400 tot 700 euro, exclusief sensoren en schakelaars.
IKEA blijft onder de 300 euro. Het is een investering, maar je bespaart ook op je energierekening. LED-lampen verbruiken tot 90 procent minder energie dan gloeilampen en gaan tot 25.000 uur mee.
Begin klein, breid uit
Je hoeft niet alles in één keer te doen. Begin met één zone, bijvoorbeeld de keuken.
Voeg er een sensor aan toe, stel een paar routines in en voel hoe het werkt. Als je er warm wordt, breid je uit naar de woonkamer en de eetkamer. Slimme verlichting is modulair opgebouwd.
Je kunt altijd toevoegen, aanpassen en verbeteren. En dat is eigenlijk het mooiste: je huis leert met je mee.
Na een week weet het systeem al wanneer je thuiskomt, wanneer je kookt en wanneer je gaat slapen.
Het licht past zich aan jou aan, en niet andersom. Dat is pas slim wonen.