Stel je voor: je zit lekker op de bank, je serie kijkt, en je valt bijna in slaap. De lampen branden nog overal.
▶Inhoudsopgave
In de woonkamer, de gang, misschien zelfs de keuken. En jij? Die denkt er niet eens meer aan om uit te doen. Klinkt herkenbaar?
Dan is het tijd om eens goed naar je verlichting te kijken. Want verlichting staat verantwoordelijk voor maar liefst 16% van je totale elektriciteitsverbruik. Dat is best veel voor iets waar je vaak niet eens bewust over nadenkt.
Maar goed nieuw: met een aanwezigheidssensor en slimme verlichting kun je daar flink wat op besparen. En het mooiste? Het is eenvoudiger dan je denkt.
Waarom je verlichting meer kost dan je denkt
Laten we even met elkaar rekenen. Een doorsneewoning verbruikt ongeveer 16% van de totale elektriciteitsrekening aan verlichting.
Als je een gemiddeld verbruik hebt van rond de 3.500 kWh per jaar, dan gaat er dus meer dan 560 kWh per jaak naar licht. En dat terwijl een groot deel van die lampen vaak onnodig branden. Denk maar eens aan de avond dat je even naar de wc gaat en de hele woonkamer vol laat staan. Of die keer dat je vergeet de lamp in de gang uit te doen.
Het lijkt klein, maar het stapelt zich op. En laten we het hebben over oude gloeilampen of halogeenlampen.
Die verbruiken vijf tot tien keer meer energie dan moderne LED-verlichting. Als je nog steeds gloeilampen hebt hangen, dan heb je al een besparingspotentieel van wel 50% op je verlichtingsrekening.
Gewoon door te wisselen. Maar zelfs met LED kun je nog veel meer besparen. En dat is precies waar aanwezigheidssensoren om de hoek komen kijken.
Wat is een aanwezigheidssensor en hoe werkt het?
Een aanwezigheidssensor is een klein apparaatje dat beweging detecteert. Wanneer je een kamer binnenkomt, gaat het licht automatisch aan.
Wanneer je vertrekt en er geen beweging meer wordt waargenomen, dooft het licht na een ingestelde tijd. Simpel, toch? Maar ontzettend effectief. De meeste sensoren werken op basis van infraroodtechnologie. Ze detecteren warmteverschillen in een ruimte.
Dus als jij je door de woonkamer beweegt, merkt de sensor dat en houdt het licht aan. Zit je stil?
Dan gaat het licht uit na een paar minuten. Er zijn ook sensoren die werken met ultrasone geluid of microgolftechnologie, maar voor de woonkamer zijn infraroodsensoren het meest geschikt. Die zijn betrouwbaar, betaalbaar en precies genoeg gevoelig voor dagelijks gebruik.
Welke slimme verlichting past het beste bij een aanwezigheidssensor?
Je hebt twee opties: slimme lampen met een losse sensor, of een compleet slim verlichtingssysteem. Beide werken prima, maar het hangt af van wat je wilt investeren.
Slimme lampen combineren met een losse sensor
Merken zoals Philips Hue, IKEA TRÅDFRI en Lidl Silvercrest bieden slimme lampen die je kunt koppelen aan een aanwezigheidssensor.
De Philips Hue Motion Sensor bijvoorbeeld werkt naadloos met Hue-lampen en kun je instellen via de Hue-app. Je bepaalt zelf hoe lang het licht aanblijft na de laatste beweging, en zelfs hoe fel het licht moet zijn op verschillende tijden van de dag. De sensor kost rond de 40 euro, en een starterset met Hue-lampen begint zo rond de 70 euro.
IKEA heeft met hun TRÅDFRI-lijn een betaalbaarder alternatief. De IKEA TRÅDFRI sensor kost ongeveer 15 euro en werkt met alle IKEA-slimme lampen.
Het is minder uitgebreid dan Philips Hue, maar voor de basisfunctionaliteit van automatisch aan en uit, is het meer dan voldoende. Wil je geen nieuwe lampen kopen? Dan kun je ook een slimme schakelaver gebruiken met een ingebouwde sensor. Merk zoals Shelly biedt compacte modules die je achter je bestaande schakelaar kunt plaatsen.
Slimme schakelaars als tussenoplossing
Die modules kosten tussen de 15 en 25 euro en maken elke gewone schakelaar slim.
Je kunt ze bedienen via je smartphone, maar ook koppelen aan een externe aanwezigheidssensor. Zo hoef je niets aan je lampen te veranderen, en toch heb je slimme functionaliteit.
Hoeveel kun je echt besparen?
Laten we terug naar die cijfers. Stel: je hebt drie lampen in je woonkamer van 10 Watt elk, en die staan gemiddeld vier uur per dag onnodig aan.
Dat is 120 Watt per dag aan verspild verlichting. Op jaar gezien is dat ruim 43 kWh. Met een energietarief van ongeveer 0,30 euro per kWh, betaal je daar jaarlijks zo'n 13 euro voor. Klinkt niet veel? Wacht dan eens. Nu heb je ook nog de gang, de keuken, de slaapkamer.
Als je alle kamers bij elkaar optelt waar lampen onnodig branden, kom je al snel op een verspilling van 100 tot 150 kWh per jaar. Dat is 30 tot 45 euro die je gewoon kwijt bent aan licht dat niemand gebruikt. Wil je weten hoeveel energie je bespaart met slimme LED-verlichting?
En dat terwijl een aanwezigheidssensor die verspilling vrijwel volledig wegneemt. Combineer dat met LED-verlichting als je dat nog niet had gedaan, en door slimme verlichting automatisch te dimmen loopt je besparing op tot wel 50% op je totale verlichtingsrekening.
Voor een gemiddeld huishouden kan dat neerkomen op 50 tot 100 euro per jaar. En de investering in sensoren en slimme lampen verdient zich vaak binnen anderhalf tot twee jaar terug.
Praktische tips voor de installatie
De plaatsing van je sensor is belangrijk. Hang hem niet te hoog en niet in een hoek waar hij weinig zicht heeft.
Een ideale plek is aan het plafond, midden in de kamer, op een hoogte van ongeveer 2 tot 2,5 meter. Zo detecteert hij beweging in het hele vertrek. Let ook op de timer-instelling.
Een woonkamer heeft meestal een iets langere uitsteltijd nodig dan een badkamer of toilet.
Stel de sensor in op 5 tot 10 minuten voordat het licht dooft. Zo voorkom je dat het licht uitgaat terwijl je gewoon stil zit te lezen of te tv-kijken. Sommige sensoren, zoals de Philips Hue Motion Sensor, hebben een ingebouwde lichtsensor. Die zorgt ervoor dat het licht alleen aangaat wanneer het echt donker is.
Handig, want overdag heb je het toch niet nodig. En hier een tip die veel mensen vergeten: combineer je sensor met een dimfunctie.
Je hoeft het licht niet altijd op volledig vermogen te laten branden. Stel in dat het licht 's avonds automatisch op 40% brandt wanneer de sensor beweging detecteert. Door automatisch te dimmen om energie te besparen, verbruik je minder stroom en is het licht bovendien prettiger voor je ogen.
Is een aanwezigheidssensor het waard voor jou?
Kort gezegd: ja. Vooral als je het hele gezin thuis hebt die niet altijd even zorgvuldig is met licht uitdoen.
Of als je zelf gewoon vergeet. Een aanwezigheidssensor neemt die taak van je over, en dat voelt bevrijdend. Je hoeft er niet meer over na te denken.
Het licht gaat aan wanneer je het nodig hebt, en uit wanneer je weg bent.
De investering is klein, de besparing is reëel, en het comfort is direct voelbaar. Of je nu kiest voor een budgetoplossing van IKEI met TRÅDFRI, of voor het complete ecosysteem van Philips Hue, het resultaat is hetzelfde: minder energieverbruik, lagere kosten, en een huis dat slim met je meedenkt. En laten we eerlijk zijn, wie wil dat nou niet?