Je zet de lampen uit met je stem. "Hey Google, licht uit." Het klinkt perfect.
▶Inhoudsopgave
Maar wist je dat die slimme lamp gewoon blijft doorwerken? Hij luistert steeds naar je stem. Hij wacht op je volgende commando.
En dat kost energie. Niet veel, maar toch.
De vraag is: maakt dat nou echt uit? Laten we er eens goed naar kijken.
Wat is stand-by verbruik eigenlijk?
Stand-by verbruik is het energieverbruik van een apparaat dat "uit" staat, maar nog steeds stroom trekt.
Denk aan je tv die met een rood lampje in de hoek staat te knipperen. Of je oplader die in het stopcontact zit zonder telefoon eraan. Die dingen verbruiken allemaal kleine beetjes stroom. Slimme lampen doen precies hetzelfde.
Ze staan "uit", maar ze staan nooit écht uit. Een slimme lamp moet continu verbonden blijven met je wifi-netwerk.
Hij moet altijd luisteren naar commando's van je speaker of je telefoan.
Daarvoor heeft hij een kleine radiochip nodig die non-actief draait. En die chip verbruikt stroom. Altijd.
Hoeveel verbruikt een slimme lamp echt in stand-by?
Laten we over cijfers praten. Een gemiddelde slimme lamp, zoals de bekende Philips Hue of een IKEA Trådfi, verbruikt tussen de 0,2 en 0,5 watt in stand-by.
Dat is heel weinig. Voor de duidelijkheid: een gloeilamp van 60 watt verbruikt honderd keer meer. Maar nu komt het leuke. Stel dat je vijf slimme lampen in je woonkamer hebt.
Dat is best normaal voor een gemiddelde Nederlandse woonkamer. Vijf lampen van 0,4 watt is samen 2 watt continu verbruik.
Rekenen maar: 2 watt x 24 uur x 365 dagen = 17,5 kilowattuur per jaar.
Met de huidige energieprijzen, zeg ongeveer 0,25 euro per kwh, komt dat neer op ongeveer 4 tot 5 euro per jaar. Per jaar. Voor al je slimme lampen samen. Dat is minder dan een biertje per maand.
Is dat dan een probleem?
Eerlijk gezegd? Nee. Niet echt. Vijf euro per jaar is verwaarloosbaar in je totale energierekening.
Je verbruikt meer stroom met je koelkast in één dag dan met al je slimme lampen in een heel jaar. Maar er is een maar. En die maar is belangrijk.
Hoe meer apparaten, hoe meer het optelt
Slimme lampen zijn maar één onderdeel van je slimme huis. Je hebt ook slimme speakers, slimme thermostaten, slimme stopcontacten, een slimme tv, een slimme wasmachine misschien.
Elk van die apparaten verbruikt stroom in stand-by. Een Google Nest speaker verbruikt ongeveer 2 watt continu. Een Amazon Echo ook.
Het milieaperspectief
Een slimme tv kan 1 tot 3 watt verbruiken terwijl hij "uit" staat. Tel alles bij elkaar op en je hebt misschien wel 15 tot 25 watt aan permanent stand-by verbruik.
Dat is 130 tot 220 kwh per jaar. Ofwel 30 tot 55 euro.
Dat is nog steeds niet enorm, maar het is ook niet meer niks. En dan hebben we het nog niet over het milieu. Die 130 tot 220 kwh per jaar aan stand-by verbruik betekent ongeveer 50 tot 80 kilogram co2-uitstoot. Per jaar. Voor iets dat eigenlijk niets doet.
Het is verspilde energie in zijn zuivere vorm. Als je echt bewust wilt leven, is stand-by verbruik iets om naar te kijken. Niet omdat het je portemonnee raakt, maar omdat het onnodig is.
Wat kun je er aan doen?
Gelukkig zijn er een paar simpele dingen die je kunt doen. Zonder je slimme huis op te moeten geven.
Ten eerste: gebruik slimme stopcontacten met een echte aan/uit schakelaar. De Kasa Smart Plug van TP-Link of de Meross smart plug zijn goede opties. Je kunt die instellen om 's nachts automatisch stroom te knijpen naar apparaten die het niet nodig hebben.
Ten tweede: kies bewust voor energiezuinige apparaten. Sommige merken doen er beter dan andere.
Philips Hue lampen zijn bijvoorbeeld relatief zuinig in stand-by vergeleken met goedkopere alternatieven. Lees de specificaties voor je koopt. Ten derde: vraag jezelf af of je echt al die slimme apparaten nodig hebt.
Heb je echt een slimme lamp in de hal nodig? Of is een gewone lamp met een gewoon schakelaar ook prima? Soms is de simpelste oplossing de beste.
Het eerlijke antwoord
Is het stand-by verbruik van slimme lampen een probleem? Nee, niet als je alleen naar de lampen kijkt.
Vijf euro per jaar is geen reden om wakker te liggen. Maar als je kijkt naar je hele huis, naar alle apparaten samen, dan zie je een patroon.
Kleine beetjes die optellen tot iets groters. Niet dramatisch, maar ook niet nul. De oplossing is niet om af te zien van slimme technologie.
Die technologie maakt je leven echt makkelijker. De oplossing is om bewust te zijn. Kies zuinige apparaten. Schakel dingen écht uit als je ze niet gebruikt. En vraag jezelf af wat je echt nodig hebt.
Want uiteindelijk gaat het niet om vijf euro per jaar. Het gaat om het principe.
En om het gevoel dat je geen energie verspilt zonder het te weten.
Veelgestelde vragen
Hoeveel energie verbruikt een slimme lamp echt in stand-by?
Slimme lampen blijven verbonden met je wifi-netwerk en luisteren voortdurend naar commando's, zelfs als ze uitgeschakeld zijn. Een gemiddelde slimme lamp verbruikt tussen de 0,2 en 0,5 watt in stand-by, wat neerkomt op ongeveer 2 tot 5 euro per jaar voor vijf lampen in een woonkamer.
Wat is stand-by verbruik en waarom is het belangrijk?
Stand-by verbruik is het kleine beetje stroom dat apparaten blijven trekken, zelfs als ze "uit" staan. Hoewel het maar weinig is, kan het bij veel slimme apparaten in huis op kunnen lopen. Het is dus belangrijk om te weten hoeveel stroom je apparaten in stand-by verbruiken.
Hoeveel stroom verbruiken slimme apparaten in het algemeen?
Naast slimme lampen verbruiken ook andere slimme apparaten, zoals speakers en thermostaten, stroom in stand-by. Een Google Nest speaker verbruikt bijvoorbeeld ongeveer 2 watt continu, terwijl een slimme tv tussen de 1 en 3 watt kan verbruiken. Het is dus belangrijk om het totale stand-by verbruik in je huis in kaart te brengen.
Kan ik mijn stand-by verbruik verminderen?
Ja, je kunt je stand-by verbruik verminderen door apparaten uit het stopcontact te halen wanneer ze niet in gebruik zijn. Gebruik een stekkerblok met een aan/uit-schakelaar om meerdere apparaten tegelijk uit te schakelen, en overweeg een stand-by killer voor apparaten met een hoog sluipverbruik.
Is het stand-by verbruik van slimme apparaten een groot probleem?
Hoewel het stand-by verbruik van individuele apparaten relatief laag is, kan het bij een verzameling slimme apparaten in huis op een aanzienlijk bedrag per jaar uitlopen. Het is dus belangrijk om bewust te zijn van het totale verbruik en te kijken naar manieren om het te verminderen.